Vào sáng ngày 11/10/2025, hơn 100 sinh viên tại FPTU Đà Nẵng đã có cơ hội tham gia workshop chuyên đề mang tên “Waterfall đã lỗi thời? Agile/Scrum có thật sự cứu được mọi dự án AI thực tế?” được tổ chức tại sảnh Penrose, tòa nhà Gamma. Sự kiện này là một bước nối liền giữa lý thuyết và thực hành trong lĩnh vực quản lý dự án phần mềm, đem lại những góc nhìn chân thực về ưu – nhược điểm của hai mô hình phổ biến: Waterfall và Agile/Scrum.
Waterfall và Agile/Scrum – Hai phương pháp quản lý dự án phần mềm tiêu biểu
Mô hình Waterfall, hay còn gọi là mô hình thác nước, được biết đến với quy trình quản lý dự án tuần tự, trong đó từng giai đoạn triển khai theo thứ tự cố định từ đầu đến cuối. Phương pháp này có ưu điểm dễ hiểu, dễ quản lý và phù hợp với các dự án có yêu cầu ổn định, ít thay đổi. Tuy nhiên, Waterfall còn tồn tại nhược điểm khá rõ ràng như tính cứng nhắc, khó thích ứng với những thay đổi phát sinh trong quá trình thực hiện dự án, cũng như ít tương tác với khách hàng trong giai đoạn giữa dự án. Điều này dẫn đến rủi ro cao khi phát hiện sai sót thường chỉ ở giai đoạn cuối, gây ảnh hưởng lớn về thời gian và chi phí sửa chữa.
Ngược lại, Agile là phương pháp quản lý dự án linh hoạt, ưu tiên sự thích nghi và hợp tác. Agile chia dự án thành các chu kỳ phát triển nhỏ gọi là sprint, cho phép phản hồi liên tục và điều chỉnh nhanh chóng theo yêu cầu thay đổi của khách hàng và thị trường. Scrum là một khung Agile phổ biến nhất, sử dụng vòng lặp sprint từ 1-2 tuần và phân chia vai trò rõ ràng giữa Scrum Master, Product Owner và nhóm phát triển. Agile/Scrum giúp tăng cường sự tương tác, giao hàng thường xuyên các phần chức năng hoàn chỉnh, và gia tăng tính minh bạch trong quá trình làm việc.
Workshop: So sánh, lựa chọn và vận dụng quản lý dự án phù hợp
Ông Nguyễn Tấn Huy – CEO Công ty TNHH Công Nghệ Số Việt Trí Đạo – là diễn giả chính tại workshop đã chia sẻ sâu sắc về ưu – nhược điểm, cũng như những tình huống thích hợp dành cho từng phương pháp quản lý dự án. Qua đó, sinh viên được hiểu rằng không có mô hình nào là “cứu được tất cả mọi dự án”. Việc lựa chọn mô hình quản lý phù hợp phải dựa trên đặc thù dự án, mức độ ổn định của yêu cầu, quy mô, tính phức tạp và khả năng thay đổi trong quá trình phát triển.
Waterfall được khuyến nghị sử dụng cho những dự án có yêu cầu được xác định rõ ràng, ổn định, ít thay đổi và có quy trình tuần tự; ví dụ như các dự án phần mềm nhỏ, quy mô vừa, hoặc các dự án phần cứng cần kế hoạch chi tiết và kiểm soát chặt chẽ. Trong khi đó, Agile/Scrum đảm bảo sự linh hoạt, phù hợp với các dự án phức tạp, biến đổi nhiều, hoặc phát triển phần mềm với yêu cầu cập nhật liên tục từ khách hàng.
Ứng dụng thực tế và case study từ doanh nghiệp phần mềm
Bên cạnh phần lý thuyết, buổi workshop còn có những ví dụ thực tế về quản lý dự án được chia sẻ bởi ông Nguyễn Tấn Huy. Sinh viên được trải nghiệm cách áp dụng linh hoạt giữa các mô hình, ví dụ như sử dụng kết hợp phương pháp Waterfall với Agile hay Scrum để tận dụng được điểm mạnh của từng mô hình trong các giai đoạn khác nhau của dự án. Chẳng hạn, giai đoạn thiết kế có thể dựa trên Waterfall để đảm bảo kế hoạch và hồ sơ tài liệu rõ ràng, trong khi đẩy mạnh phát triển sản phẩm theo kiểu Agile để nhanh chóng thích ứng với thay đổi và đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Phát triển tư duy phân tích và phản biện qua thực hành quản lý dự án
Workshop không chỉ cung cấp kiến thức quản lý dự án mà còn giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng phân tích so sánh, đánh giá ưu nhược điểm trên cơ sở thực tế, từ đó biết cách lựa chọn và vận dụng phù hợp trong từng trường hợp cụ thể. Qua việc trao đổi, đặt câu hỏi và thảo luận trực tiếp với chuyên gia, sinh viên được khích lệ chủ động phát triển tư duy phản biện – một tố chất quan trọng của nhà quản lý dự án trong môi trường đầy biến động của ngành phần mềm hiện đại.
Kết nối học thuật với thực tiễn – chìa khóa cho hành trình nghề nghiệp bền vững
Sự kiện là nền tảng quan trọng giúp sinh viên hiểu rằng quản lý dự án không đơn thuần là áp dụng quy trình máy móc, mà là nghệ thuật “làm chủ sự thay đổi” và quản trị linh hoạt để đạt được thành công trong từng dự án phần mềm. Đây cũng là bước chuẩn bị vững chắc cho khóa luận tốt nghiệp cũng như hành trình phát triển sự nghiệp tương lai trong lĩnh vực công nghệ thông tin đầy thử thách.
Trong bối cảnh công nghệ và môi trường kinh doanh ngày càng thay đổi nhanh chóng, người quản lý dự án giỏi cần có kiến thức đa dạng về các mô hình, kỹ năng quản trị linh hoạt và phản biện sắc bén để đảm bảo tiến độ, chất lượng dự án. Workshop “Waterfall đã lỗi thời? Agile/Scrum có thật sự cứu được mọi dự án AI thực tế?” đã thực sự trở thành cầu nối hiệu quả giữa học thuật và thực tế, góp phần hình thành nên thế hệ quản lý dự án phần mềm chuyên nghiệp, năng động và sáng tạo.